Bella Ciao en zo is het gekomen.

Wil je weten hoe Bella Ciao in ons repertoire terecht is gekomen? Dat is best een wonderlijk verhaal.

Go Wammes en zijn vrouw Trudi zijn jaren geleden verzeild geraakt in Roemenië. Zij doen daar goede werken,  kennen inmiddels veel mensen en spreken ook Roemeens. Reden voor een achttal shanty mannen om Go en Trudi te vragen om hen eens mee te nemen op zo’n reis naar Roemenië.

Aldus geschiedde.

Dat beviel zo goed dat we nu al zo’n vijf keer in totaal een reis met elkaar hebben ondernomen. e zijn naar Portugal, Estland ,Letland, Polen en dan dit jaar naar Italië geweest. Zeker in Italië wil je dan ook wat in het Italiaans kunnen zingen. In een lied boek dat ik ooit van mijn zanglerares Karin Brunt had gekregen trof ik wat Italiaanse liedjes aan zoals Va Pensiero van Nabucco, Sul mare luccica, . ma come bella bimba en ook Bella Ciao. Dat lBella Ciab had ik ook al gehoord in de inmiddels zo bekende Netflix serie La case de papel. Heb je die serie nog niet gezien ga dan kijken het is een absolute must. Het lied was een partizanen lied. Het werd gezongen in 1943 door Italiaanse partizanen en ging over  de bezetter, strijd en over sterven. Het triggerde mij hoe het mogelijk was dat zo’n ernstig thema op zo’n vrolijke melodie gezongen werd. Wat bleek het lied is van nog veel oudere datum en werd gezongen door landarbeiders. Ongetwijfeld met een andere tekst.

Maar goed wij gingen het dus leren zingen onder leiding van Karin toen we ons op onze reis naar Umbrie gingen voorbereiden. Het is je misschien bekend dat Go Wammes  een talen wonder is  en al een shanylied op zijn naam heeft staan . Het lied nummer 28 Hej hej oude zeeman, heeft hij gemaakt op de melodie van een Pools verzets lied. Toen Go Bella Ciao hoorde werd hij er zo door gegrepen dat hij spontaan uitriep daar ’ daar ga ik een Nederlandse tekst opmaken’. Een paar dagen later treden we op in Spakenburg. In een pauze zing ik het eerste couplet met de Italiaanse tekst voor Bert Houtman, onze dirigent. Werd die me toch ook een partij enthousiast zeg. ’dat gaan we zingen’ riep hij. Weer een paar dagen later heeft Go een tekst klaar en wat voor een. Die werd meteen naar Bart gestuurd. Ja, en de afloop ken je. Bart heeft er een fantastische bewerking van gemaakt. Toen we die voor de eerste keren zongen in het koor keken Go en ik elkaar bedenkelijk aan . Mooi is het maar dat gaan de mannen niet redden, dat is veel te moeilijk voor ze. Maar niet heus. We beheersen het, we zingen het met plezier en het publiek is enthousiast. We hebben een unicum te pakken!

Nog even terug naar de reis in Italië in oktober j.l. Hoe werd het daar ontvangen als ons groepje reisgenoten het zong?

Wel, er was een keer een feestje waar we uitgenodigd waren om daar te zingen. Na afloop deelde een van de bezoekers ons fijntjes dat een gezelschap zoals dat van hen dat financieel niet onbemiddeld is het een risico is om dit lied te zingen omdat het duidelijk een socialistisch zo niet communistisch signatuur heeft. Dat heeft ons er niet van weerhouden om het naast allerlei andere liedjes te pas en te onpas te zingen. Het publiek reageerde telkens enthousiast. Ach ja hoe kan het ook anders een stel enthousiaste senioren die een medly zingen van shanty en Italiaans. Overigens wisten we natuurlijk dat het lied na WO II in veel landen is gezongen en nog wordt gezongen. Bijvoorbeeld bij het verzet tegen Franco in Spanje en bij een optreden van Berlusconi. Het is nu populair in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland en blijkbaar ook bij de voetbalclub Willem II

 

Frans Roemen dec. 2019

 

 

 

Italiaans

Nederlandse bewerking[3]

Una mattina mi sono alzato,

o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!

Una mattina mi sono alzato,

e ho trovato l’invasor.

O partigiano, portami via,

o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!

O partigiano, portami via,

ché mi sento di morir.

E se io muoio da partigiano,

o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!

E se io muoio da partigiano,

tu mi devi seppellir.

E seppellire lassù in montagna,

o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!

E seppellire lassù in montagna,

sotto l’ombra di un bel fior.

E le genti che passeranno,

o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!

E le genti che passeranno,

mi diranno Che bel fior!

E questo il fiore del partigiano,

o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!

E questo il fiore del partigiano,

morto per la libertà!

Op een ochtend werd ik wakker,

O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!

Op een ochtend werd ik wakker,

en ik vond de vijand.

Kameraden, laat mij niet liggen!

O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!

Kameraden, laat mij niet liggen!

Want ik voel: de dood komt gauw.

Ik zal sterven als partizaan

O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!

Ik zal sterven als partizaan,

delf mijn graf, maar rouw niet.

En begraaf mij hoog in de heuvels.

O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!

En begraaf mij hoog in de heuvels

in de schaduw van een mooie bloem.

In ’t voorbijgaan zeggen straks mensen

O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!

In ’t voorbijgaan zeggen straks mensen:

voor wie bloeit die bloem daar nou?

’t Is de bloem van de partizanen

O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!

’t Is de bloem van de partizanen,

die voor de vrijheid viel!